Algemeen

De H. Pancratiusparochie sluit nog vijf kerken
‘Het kerkelijk leven piept en kraakt’

TUBBERGEN – Nadat in juli bekend werd gemaakt dat de kerk in Albergen sluit, volgde afgelopen week meer slecht nieuws. Tussen nu en 2025 worden nog vijf kerken binnen de H. Pancratiusparochie aan de eredienst onttrokken. Het gaat hierbij om de HH. Joseph en Pancratiuskerk in Vasse, de HH. Simon en Judaskerk in Reutum, de Onbevlekt Hart van Mariakerk in Fleringen, de H. Pancratiuskerk in Langeveen en de H. Antoniusabt in Vriezenveen. De kerkensluiting is een snoeiharde klap voor de geloofsgemeenschap die 20.000 parochianen telt. En ook voor pastoor Casper Pikkemaat: “Het is en blijft een innerlijke strijd tussen het hart en het verstand.”

Het nieuws kwam voor inwoners van de betreffende kerkdorpen volgens pastoor Pikkemaat niet geheel onverwacht. “Regelmatig hoorde ik al: ‘zo geet ’t allemoal nig meer’. Dat is inderdaad het geval. Het kerkelijk leven piept en kraakt.”

 

Met drie kerken verder

De parochianen zijn inmiddels geïnformeerd middels een speciale editie van het parochieblad Kompas. Het parochiebestuur en het pastorale team benadrukken met klem dat de pastorale zorg in alle kerkdorpen beschikbaar blijft.

De zes bovengenoemde kerken worden tussen nu en 2025 aan de eredienst onttrokken. Vanaf dan gaat de Pancratiusparochie in afgeslankte vorm verder met drie kerken. De Pancratiusbasiliek in Tubbergen, de O.L.V. van Altijddurende Bijstandkerk in Mariaparohie/Harbrinkhoek en de H. Pancratiuskerk in Geesteren blijven open. “We blijven ook na de sluiting een parochie  met negen geloofsgemeenschappen”,  laat de pastoor weten. “Maar zoals op de cover van Kompas te lezen valt: Geloof is niet van steen. De komende tijd gaan we samen met alle parochianen bekijken en bespreken hoe we in de toekomst samen kerk kunnen zijn.”

 

Dalende tendens, tekort van drie ton dreigt

In 2017 is er begonnen met het in kaart brengen van de vitaliteit van alle locaties. Al snel werd binnen alle locaties een aanhoudende, dalende tendens zichtbaar. Zowel de inkomsten als het kerkbezoek lopen terug. Zo is het aantal kerkgangers is tien jaar tijd ruim gehalveerd. Op dit moment gaat nog slechts 4 procent van de parochianen naar de kerk. Het aantal sacramenten, zoals het H. Doopsel, de Eerste Heilige Communie en het H. Vormsel is gehalveerd. Kerkelijk huwelijken zijn in die periode zelfs met 85 procent afgenomen. 

Ook het vrijwilligersteam krimpt gestaag waardoor de vrijwilligers die er nog zijn veel meer taken toebedeeld krijgen. Aan de andere kant stijgen de kosten voor het onderhoud van de gebouwen. Wanneer geen actie wordt ondernomen, heeft de H. Pancratiusparochie in het jaar 2025 te kampen met een tekort van drie ton.

 

Keuzes en selectie

Vanuit de behoefte aan duidelijke besluiten en heldere plannen voor de toekomst moeten er keuzes gemaakt worden. De selectieprocedure was voor de betrokken partijen geen sinecure. Terugloop in het kerkbezoek en het vrijwilligersaantal en de stijging van de kosten gelden voor alle locaties. Wel behoeft het ene kerkgebouw meer onderhoud dan het andere. Daarom werd tevens gekeken naar externe factoren zoals de geografische ligging en de ontwikkeling van zowel de dorpsgemeenschap als de maatschappelijke ontwikkeling. Het feit dat Tubbbergen een eucharistisch centrum is, woog eveneens mee.

“Dat deze stappen in ons jubileumjaar worden aangekondigd is natuurlijk helemaal zuur”,  vindt Pikkemaat. “Twee weken geleden vierden we nog ons 10-jarige jubileum en nu maken we de sluitingen bekend. Het is ook iets wat we niet willen. Het hart roept nee terwijl het hoofd weet; het kan niet anders.”

Het voorgenomen besluit om zes kerken te onttrekken aan de eredienst is inmiddels gedeeld met parochianen en vrijwilligers. Wat volgt is een procedure die het bisdom heeft opgesteld voor de onttrekking van kerkgebouwen aan de eredienst. Parochianen en vrijwilligers worden steeds tijdig geïnformeerd over- en betrokken bij dit proces.”

 

Verkoop met restricties

De onderhandelingen over de verkoop van de kerk in Albergen aan het bedrijf Lucas IT zijn momenteel nog gaande. De interesse voor het gebouw was reden om de sluiting van de  kerk in Albergen eerder te communiceren. Voor de vijf kerkgebouwen die de komende jaren sluiten heeft zich nog geen geïnteresseerde partij gemeld. De toekomstige invulling is dus nog onduidelijk. “Er zijn restricties vanuit het bisdom”, meldt Pikkemaat. “Een casino of een bordeel is bijvoorbeeld niet toegestaan. Een kettingbeding maakt dat die regels ook na de eventuele, volgende verkoop gehandhaafd blijven. Voor de kerkelijke kunsten wordt er een liquiditeitscommissie opgesteld.”

 

Informatieavonden op alle locaties

Het parochiebestuur, het pastoraal team en de commissies van beheer beseffen dat de drastische beslissing veel vragen en emoties oproept. “Emoties mogen er vanzelfsprekend zijn. En die raken mij, als mens en als pastoor”, zegt Pikkemaat. “We willen er, ook nu in deze moeilijke tijden er zijn voor onze parochianen.. Daarom worden er de komende maand informatiebijeenkomsten gehouden in alle geloofsgemeenschappen. Dus ook in de dorpen waarvan de kerken open blijven. Een nieuwe toekomst vraagt moed. De bijeenkomsten dienen enerzijds om de huidige situatie onder ogen te zien. Anderzijds om van daaruit ideeën en wensen te delen ten aanzien van de toekomst.”

 

De data voor de lokale informatieavonden zijn:

Fleringen: 28 september

Geesteren: 29 september

Langeveen: 5 oktober

Mariaparochie: 6 oktober

Reutum: 12 oktober

Tubbergen: 13 oktober

Vasse: 19 oktober

Vriezenveen: 20 oktober

Aanmelden hiervoor kan via de lokale secretariaten. Verdere gegevens volgen via de lokale parochiebladen.