Algemeen

Grada (92), Dien (98) en Marie (99) delen herinneringen aan lang vervlogen tijden op de St. Aphonsusschool

HARBRINKNHOEK - De St. Alphonsusschool in Harbrinkhoek bestaat dit jaar maar liefst 100 jaar. Een bijzonder jubileum waarvoor een jubileumcommissie is opgericht die een aantal feestelijke activiteiten op poten zetten. Met name aan de schoolreünie wordt veel tijd een aandacht geschonken. Zo zocht en vond de jubileumcommissie drie van de oudste, nog in leven zijnde,  leerlingen. Grada Brughuis-Weerink (92), Dien Scholten-Weerink (98) en Marie Kreuwel-Sand (99) blikken terug op hun schoolperiode aan het begin van de vorige eeuw.

Dat de tijd niet heeft stilgestaan, blijkt uit de herinneringen die de zussen Grada en Dien en hun nicht Marie boven halen. Met een warm gevoel vertellen ze over de onvergetelijke momenten, zoals het ‘groot aannemen’ de ondeugd en spelletjes op het schoolplein. Maar ook de strenge meesters, het onbegrip voor kinderen die extra aandacht nodig hadden zijn de dames niet vergeten.

Als een engeltje naar het doopvont

De lagere schooltijd begon voor de oud-leerlingen in de eerste klas van de St. Alphonsusschool. Een kleuterschool bestond toentertijd nog niet. “Als kleine kinderen die voor het eerst naar school gingen, waren we best een beetje bang”,  blikt Dien terug. “Daarom vingen de zesde klassers de nieuwe leerlingen op. Zij stonden in een kring op het schoolplein om ons heen en zongen verschillende liedjes. Dat vond ik heel mooi.”  Een andere dierbare herinnering die unaniem gedeeld wordt is het ‘Groot Aannemen’ oftewel het H. Vormsel.. Dien: “Als een engeltje liep je dan naar het doopvont. Dan voelde je je echt opgenomen in de katholieke gemeenschap. De Eerste Heilige Communie verliep destijds soberder. Ik weet nog dat je je tong moest uitsteken waar dan de hostie op werd gelegd. Hier mocht je niet op kauwen, de hostie moest je laten smelten in de mond.”

Haar houten been brak in twee stukken

De kinderen zaten in die jaren twee aan twee in de schoolbanken. Het inktpotje zat in het midden van de bank. Grada weet het nog goed: “Een jongen uit onze klas had het potje eruit laten vallen en zat vervolgens onder de inkt. Vervolgens moest ik met hem naar de waterpomp op de speelplaats om de inkt eraf te wassen. Maar uit de pomp kwam steenkoud water en inkt spoel je er niet zo even af. Hij zat helemaal onder!” Spannende momenten waren er ook. “Een meisje uit onze klas had een ongeluk gehad waardoor ze een houten been had”,  memoreert Grada. “Tijdens een gymles aan de ringen sprong ze eraf. Ze kwam alleen verkeerd terecht waardoor haar houten been in twee stukken knapte. Even was het muisstil tot iemand riep: ‘ach, ze voelt er toch niks van!” Beschaamd gegrinnik klinkt op. “Tja, zo zijn kinderen onderling”,  vervolgt Grada. “Gelukkig is het meisje goed terechtgekomen. Ze heeft later zelfs nog een bruidswinkel gehad.”

Lijm van gekookte aardappelen

Een van de hoogtepunten van de dag was het speelkwartier. Op het schoolplein van de St. Alphonssuschool was dan van verveling geen sprake. “Tegenwoordig hebben de kinderen allemaal zo’n ‘tikding’”,  zegt Marie, waarmee ze een smartphone of I-Pad bedoelt. “Wij vermaakten ons vroeger buiten. Kaatseballen deden we veel,  met drie en soms vier ballen, touwtje springen, elastieken…” “Vliegers maken”,  gaat Grada verder. “Van stokken maakten we het kruis. Lijm hadden we natuurlijk niet. In plaats daarvan kookte ‘oons mo’ aardappelen; daar kun je prima lijm van maken. Uiteindelijk ging de vlieger ook nog de lucht in.”

“En snorrepot en hink-stap-sprong deden we ook veel”,  vult Dien aan. “Met mijn lange benen kon ik dat goed. Beter dan leren in elk geval. Ik was blijven zitten en kwam dat jaar bij mijn zus in de klas. Geen probleem”,  zegt ze lachend, “kon ik mooi bij haar afkijken.”

De basisschool telde later in de tijd zes klassen. Gedurende de schooltijd van de oud-leerlingen waren dat er nog zeven. Voor Dien liep het echter anders. “Op mijn dertiende kon ik in betrekking bij een gezin in Almelo”, laat ze weten. “Mijn vader overlegde daarom met meester Kemerink of ik de zevende klas over mocht slaan. Dat kon wel maar dan moest ik wel halve dagen naar school komen. En je deed wat van je verwacht werd.”

Onzekerheid en linkshandigheid werden bestraft

Waar leerlingen in het basisonderwijs tegenwoordig ook zonder schroom hun stem kunnen laten horen was dat volgens Grada vroeger heel anders. “De meesters en juffen waren heel streng. Owee als je in de klas zat en je deed je mond open. Dat werd niet geaccepteerd hoor. En dat wilde je ook wel laten.”Grada kan zich zo’n moment nog goed herinneren. “Ik zat in de vierde klas. We moesten om de beurt lezen, ik dus ook. Tijdens de leesbeurt begon ik te haperen. In de tekst stond namelijk het woord ‘accoord’. Dat vond ik een moeilijk woord; ik zag op tegen de twee ‘c’ achter elkaar. Vanzelfsprekend had ik het lef niet om dat hardop te zeggen dus ik zweeg. Ik ben sowieso wel onzeker soms en daar was destijds geen begrip voor. Het leverde mij strafwerk op.” Strafwerk was ook gegarandeerd voor kinderen die linkshandig waren. De drie oud-leerlingen zagen regelmatig hoe linkshandig schrijven werd bestraft met een flinke tik over de vingers met een liniaal of een stokje.

Grada: “Nu we deze verhalen allemaal vertellen, moet ik denken aan arme landen waar het er nog steeds zo aan toe gaat. “Nou”,  besluit Marie, “het was echt niet allemaal verkeerd hoe het vroeger ging. Ik vind dat het in deze tijd soms wel wat minder mag. Kinderen weten veel te veel.”

Reünie St.Alphonsusschool zondag 7 november 2021

Ter gelegenheid van het 100-jarige bestaan van de St. Alphonsusschool in Harbrinkhoek wordt op zondag 7 november een reünie gehouden voor alle oud-leerlingen en leerkrachten van de school. Deze bijzondere bijeenkomst vindt plaats in de grote zaal van De Haambrink.

De reünie begint om 14.00 uur. Aan het begin van de dag is er speciale aandacht voor de oudste oud- leerlingen. Eventuele begeleiders zijn natuurlijk ook van harte welkom. Opgave graag zo spoedig mogelijk.

Dit kan via internet: tinyurl.com/100jaaralphonsus 

Of telefonisch bij Bennie en Ans Kampkuiper: 0546-861371 of 06-27276767