Natuur & Milieu

Nieuwe vorm van irrigatie helpt weidevogel en landbouw
Voor behoud weidevogels en veel meer opbrengst veevoer

GEESTEREN - Een kwart van je land offeren voor de grutto en toch de opbrengst van je weiland verdubbelen. Maar hoe dan? De Vogelwerkgroep Geesteren maakt zich hard voor deze belofte. De vogelwerkgroep Geesteren wil het weiland van Chiel Kamphuis, waar ieder jaar zes tot acht gruttonesten uitkomen, gaan irrigeren en anders inrichten. Een kwart van het perceel grasland is voor de grutto’s. De boer zaait het kruidenrijk in en schept met de vrijwilligers de meest ideale leefomgeving voor onze weidevogels.

De boer profiteert hier flink van. Want door het weiland te gaan irrigeren, dat is uniek in Nederland, zal de opbrengst hier verdubbelen. De boer gaat er per saldo op vooruit en heeft een gegarandeerde opbrengst. Droogte is voor hem geen probleem meer. "We streven ernaar dat intensieve landbouw en weidevogels hand in hand kunnen gaan", zegt voorzitter Hennie Schröder van de Vogelwerkgroep Geesteren.
Ook de naastliggende percelen krijgen als proef druppelirrigatie voor de verbouw van maïs. Hier zitten kieviten te broeden. Kieviten en grutto’s hebben elkaar nodig om zich samen succesvol te verweren tegen de vliegende roofdieren.
Ook hier wordt het land vochtig gehouden, zullen de wormen naar de oppervlakte komen en de vogels worden voorzien van voedsel. Met irrigeren kunnen er optimale omstandigheden geschept worden. Bij droogte zullen de wormen verder met het water naar beneden zakken, wat inhoudt dat er voor de weidevogels geen voedsel is. Ze gaan zwerven op zoek naar betere plekken die er niet zijn. De kuikentjes zullen omkomen door het gebrek aan wormen en worden eerder opgemerkt door de roofdieren.
"Als je geen regen meer nodig hebt, ben je veel productiever en onafhankelijker van de hete zomers. Tot wel zo'n 50% meer opbrengst van je weiland", belooft voorzitter Hennie Schröder van de Vogelwerkgroep. "We gaan voor zover bekend als eerste in Nederland deze vorm van weiland irrigatie toepassen op een enorme lap weiland (zes hectare groot) van boer Chiel Kamphuis en zijn gezin in Geesteren."


In dit schitterende Twentse land 'wonen' al vele generaties boerenlandvogels of weidevogels, zoals grutto's, wulpen en veldleeuweriken. Maar de korhoen en kemphaan zijn er helaas al uitgestorven. De vrijwilligers van de Vogelwerkgroep Geesteren vechten al meer dan 25 jaar tegen het uitsterven van de 'laatsten der Mohikanen', zoals ze dat hier wel noemen, de laatste boerenlandvogels. Er wordt hierbij volop steun gekregen van 'hun' boeren in de weide omgeving. Oorspronkelijk was dit land zeer drassig land waar de weidevogels zich goed thuis voelen. Volgens Hennie Schröder kan Geesteren, wanneer deze pilot slaagt, zomaar het grote voorbeeld in Nederland worden, dat intensieve landbouw tot zekere hoogte best samengaat met goed weidevogelbeheer. "Als het land maar goed nat kan blijven in het voorjaar tijdens het broedseizoen dan hebben onze weidevogels meer kans op overleven."
De aantallen zijn al drastisch gedaald in de afgelopen jaren. Nu vinden de vrijwilligers met de warmtebeeldcamera van een drone in anderhalf uur vliegen zeven nesten van grutto's, twee van de veldleeuwerik en één van een wulp. "We vliegen nu elke dag met vrijwillige piloten het land in de omgeving van Geesteren af om nesten veilig te stellen, vaak vlak voordat de boer het land gaat bewerken." Soms is dat wel vier keer per voorjaar.


Voorzitter Hennie Schröder wil graag met zijn vrijwilligers laten zien hoe het nieuwe irrigatiesysteem werkt. Dit gebeurt op het weiland van de familie Kamphuis aan de Kotkampsweg in Geesteren. Boike Damhuis van Veha Plastics uit Oldenzaal is de projectleider van dit unieke weilandirrigatieproject. Lokale politici en vrijwilligers, onder wie lokale boeren, hebben zij uitgenodigd aanwezig te zijn en zij willen voor de camera vragen beantwoorden over de innovatie. Volgens Hennie Schröder kan deze toepassingen misschien wel eindelijk eens het antwoord zijn op de steeds inkrimpende weidevogelstand.