ERLING BRAUT HAALAND Norske Kongers Krønicke

Zoals ieder groot toernooi kende ook dit WK zijn helden. Erling Braut Haaland behoorde daar zonder twijfel toe. De Noorse spits is al jarenlang van onschatbare waarde voor zijn clubs en bewees ook bij het WK waarom hij tot de absolute wereldtop behoort. Haaland scoorde zeven doelpunten en was met twee goals de grote held in de sensationele overwinning op Brazilië. Dank zij die zege stond Noorwegen voor het eerst ooit in de kwartfinale van een WK.

Toch is Haaland voor mij om een heel andere reden een held. Niet vanwege een doelpunt, een assist of een gewonnen wedstrijd, maar vanwege een bijzonder gebaar dat veel zegt over de mens achter de topsporter.
In maart van dit jaar kocht Erling Haaland samen met zijn vader Alf-Inge Håland het duurste boek dat ooit in Noorwegen is geveild. Voor een bedrag van omgerekend ongeveer 118.000 euro verwierven zij 'Norske Kongers Krønicke' de eerste gedrukte editie van de koningssagen van Snorri Sturluson. Het werk beschrijft de geschiedenis van de Noorse koningen en geldt als een van de belangrijkste boeken uit de Noorse cultuurgeschiedenis.

Haaland hield het kostbare exemplaar echter niet zelf. Hij schonk het uit 1594 daterende werk aan de bibliotheek van Bryne, in de gemeente Time, waar hij opgroeide. Zo blijft het toegankelijk voor iedereen. Zijn wens was zelfs dat het boek open wordt tentoongesteld, zodat bezoekers kunnen lezen over de geschiedenis van hun eigen streek.

Hoewel Haaland in 2000 werd geboren in het Engelse Leeds, waar zijn vader destijds als profvoetballer actief was, bracht hij vrijwel zijn hele jeugd door in Bryne, aan de zuidwestkust van Noorwegen. Het is een streek die diep geworteld is in de geschiedenis van de Vikingen. Juist daarom vond hij dat dit bijzondere boek daar thuishoorde.

Volgens Noorse media is dit zelfs het enige volledig bewaard gebleven exemplaar van deze uitgave. Dat verklaart niet alleen de uitzonderlijk hoge veilingprijs, maar vooral de enorme cultuurhistorische waarde. Door het boek aan de gemeenschap van Time te schenken, voorkwam Haaland dat dit unieke erfgoed in een buitenlandse privécollectie zou verdwijnen. In plaats daarvan blijft het beschikbaar voor iedereen die er kennis van wil nemen.

Juist dát maakt hem voor mij een echte wereldster. Achter de gevierde doelpuntenmaker schuilt iemand die zich verantwoordelijk voelt voor het behoud van het culturele erfgoed van zijn eigen streek. Zijn initiatief laat zien dat historische boeken niet alleen van betekenis zijn voor wetenschappers of verzamelaars, maar ook bijdragen aan identiteit, historisch besef en verbondenheid binnen een gemeenschap.

In een tijd waarin kostbare historische objecten steeds vaker verdwijnen in de kluizen van vermogende verzamelaars, maakte Haaland een andere keuze. Hij gaf een uniek stuk cultureel erfgoed terug aan de streek waarmee hij zich het meest verbonden voelt. Daarmee stelde hij niet alleen een zeldzaam boek veilig voor toekomstige generaties, maar gaf hij ook een krachtig signaal af over het belang van geschiedenis als gemeenschappelijk bezit.

Misschien is dát wel de mooiste assist die een topsporter kan geven. Niet alleen mensen laten juichen om zijn prestaties op het veld, maar ook laten zien dat ware grootheid schuilt in verantwoordelijkheid voor de samenleving waarvan je deel uitmaakt. Doelpunten vervagen uiteindelijk in het geheugen. Een gebaar als dit blijft nog generaties lang van betekenis.

Martin Paus