Weekblaadje voor de Roomse Jeugd - Erve Booyman te Geesteren

Het 'Weekblaadje voor de Roomse Jeugd' was een Nederlands katholiek jeugdtijdschrift dat in de eerste helft van de twintigste eeuw werd uitgegeven door drukkerij en uitgeverij De Spaarnestad te Haarlem, binnen de afdeling jeugdlectuur. Het blad verscheen wekelijks en richtte zich op kinderen uit rooms-katholieke gezinnen, in een periode waarin de Nederlandse samenleving sterk verzuild was en elk levensbeschouwelijk segment zijn eigen media kende. Voornoemde uitgeverij was vooral bekend van grote katholieke illustratiebladen en ontwikkelde daarnaast een omvangrijk fonds aan jeugd- en schoollectuur. Ook gaf de uitgeverij vele katholieke boeken uit. Zo verscheen bijvoorbeeld bij De Spaarnestad 'Het eigenwijze aapje' van de Tubbergse schrijfster Marie Koopmans.

Maatschappelijke en religieuze context
In de jaren twintig, dertig en veertig speelde gedrukte jeugdlectuur een belangrijke rol in de opvoeding en vorming van kinderen. Voor katholieke ouders, scholen en parochies was het van groot belang dat ontspanning en vermaak in overeenstemming waren met kerkelijke normen en waarden. Het ‘Weekbladje voor de Roomse Jeugd’ sloot hier naadloos op aan. Het bood een alternatief voor neutrale of protestantse jeugdtijdschriften en fungeerde als instrument voor geloofsoverdracht, morele opvoeding en gemeenschapsvorming binnen het katholieke milieu.

Inhoud en vormgeving
Het weekblad combineerde ontspannende lectuur met opvoedkundige en religieuze elementen. De inhoud bestond onder meer uit: korte verhalen en vervolgverhalen met een duidelijke morele strekking; illustraties en beeldverhalen, soms in een vroege stripvorm; bijdragen die aansloten bij het kerkelijk jaar, heiligenlevens en katholieke gebruiken; eenvoudige puzzels, raadsels en rubrieken die de betrokkenheid van jonge lezers stimuleerden. De verhalen speelden zich vaak af in herkenbare, soms idealiserende omgevingen, waarin gehoorzaamheid, vroomheid, kameraadschap en plichtsbesef centraal stonden. Avontuur en humor waren zeker aanwezig, maar altijd binnen de grenzen van wat als pedagogisch verantwoord werd beschouwd.

Betekenis en nalatenschap
Het 'Weekblaadje voor de Roomse Jeugd' vormt een karakteristiek voorbeeld van katholieke jeugdlectuur uit die periode en weerspiegelt de pedagogische idealen, religieuze overtuigingen en culturele ambities van het rooms-katholieke volksdeel in Nederland. Tegelijkertijd is het blad een betekenisvolle schakel in de geschiedenis van de Nederlandse jeugdpers en in de ontwikkeling van De Spaarnestad als uitgeverij.

Tegenwoordig is het tijdschrift vooral van belang voor onderzoekers van religieuze cultuur, jeugdliteratuur, persgeschiedenis en grafische vormgeving. Losse nummers en jaargangen worden bewaard in archieven en particuliere collecties en zijn deels terug te vinden in (digitale) erfgoedcollecties.

Voor mij, als liefhebber van de Tubbergse historie, geeft de omslag van dit werk – 85 jaar geleden verschenen – een toegevoegde waarde voor m'n privécollectie Tubbergensia. Dat het oude erve Booyman werd gekozen om een katholiek jeugdtijdschrift te sieren, voelt als een treffende en waardevolle samenkomst van lokale geschiedenis en landelijke cultuur. Het beeld verbindt het dagelijkse leven op het Twentse platteland met de bredere katholieke belevingswereld van die tijd. Juist daardoor is deze uitgave niet alleen interessant als tijdsdocument, maar ook dierbaar voor wie de geschiedenis van Tubbergen en omgeving een warm hart toedraagt.

Martin Paus